Κάθε Νοέμβρη, οι δρόμοι γεμίζουν συνθήματα, τα σχολεία κάνουν γιορτές και τα κοινωνικά δίκτυα πλημμυρίζουν από ασπρόμαυρες φωτογραφίες μιας άλλης εποχής.
Βλέπουμε πρόσωπα νεαρά, αποφασισμένα, σκαρφαλωμένα στα κάγκελα της Πατησίων, να κοιτούν κατάματα μια σκληρή δικτατορία. Κι αναπόφευκτα, γεννιέται το ερώτημα: Αν η ιστορία χτυπούσε ξανά την πόρτα με τον ίδιο βίαιο τρόπο, η δική μας γενιά θα έβρισκε το σθένος να ανοίξει;
Η νεολαία του ’73 δεν είχε την πολυτέλεια της ασφάλειας. Είχε όμως κάτι που σήμερα μοιάζει να σπανίζει: βαθιά πολιτική συνείδηση και συλλογικό όραμα. Εκείνα τα παιδιά δεν κατέβηκαν στον δρόμο επειδή ήταν μόδα, ούτε για να βγάλουν την καλύτερη φωτογραφία. Πίστευαν ακράδαντα πως το «εμείς» είναι πιο δυνατό από το «εγώ». Με ελάχιστα μέσα, έναν αυτοσχέδιο ραδιοφωνικό σταθμό και αστείρευτο θάρρος, ύψωσαν ανάστημα απέναντι στα τανκς, γνωρίζοντας πως το τίμημα μπορεί να ήταν η ελευθερία ή και η ίδια τους η ζωή. Η πολιτικοποίησή τους ήταν βιωματική, σφυρηλατημένη μέσα από συζητήσεις, διάβασμα, αλληλεγγύη και πραγματική επαφή.
Σήμερα, το σκηνικό μοιάζει ανησυχητικά διαφορετικό. Ζούμε σε μια εποχή που τα προβλήματα δεν λείπουν, κάθε άλλο.
Η ακρίβεια στραγγαλίζει τα νοικοκυριά, οι μισθοί εξανεμίζονται πριν τελειώσει ο μήνας, το μέλλον φαντάζει θολό και η κοινωνική αδικία είναι παρούσα σε κάθε βήμα. Κι όμως, αντί για οργή που μετατρέπεται σε δράση, κυριαρχεί μια παράξενη, σχεδόν παθητική νωθρότητα. Μια παραίτηση που κρύβεται πίσω από την κούραση της καθημερινότητας και τον ατομικισμό.
Η μεγαλύτερη παγίδα της γενιάς μας είναι η ψευδαίσθηση της συμμετοχής. Οι μεγάλοι «αγώνες» μας δίνονται πλέον από την άνεση του καναπέ, μέσα από τις οθόνες των κινητών μας. Πιστεύουμε πως ένα οργισμένο σχόλιο, μια κοινοποίηση ή ένα hashtag αρκούν για να αλλάξουν τον κόσμο. Μετατρέψαμε την επανάσταση σε ψηφιακό θέαμα και την αλληλεγγύη σε ένα απλό «like». Η εκτόνωση έρχεται αμέσως, μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα πληκτρολόγησης, αφήνοντας τους δρόμους άδειους και τα πραγματικά κέντρα αποφάσεων ανενόχλητα.
Ίσως, βέβαια, να μην είναι δίκαιο να συγκρίνουμε ανόμοιες εποχές. Άλλος ο φόβος της χούντας, άλλη η αόρατη πίεση της σύγχρονης κρίσης. Όμως, η ουσία παραμένει ίδια: καμία αλλαγή δεν ήρθε ποτέ χωρίς κόπο, χωρίς ρίσκο και χωρίς φυσική παρουσία. Το Πολυτεχνείο δεν έγινε από θεατές, αλλά από πρωταγωνιστές. Αν θέλουμε, λοιπόν, να τιμούμε πραγματικά εκείνη τη γενιά, ας αφήσουμε για λίγο τα πληκτρολόγια στην άκρη. Γιατί η ιστορία δεν γράφεται στα σχόλια, αλλά στους δρόμους της διεκδίκησης.
